រស់ សេរីសុទ្ធា៖ ម្ចាស់សម្លេងមាស

រស់ សេរីសុទ្ធា ត្រូវបានគេចងចាំថាជាសម្លេងស្ត្រីដ៏ឆ្នើមបំផុតមួយក្នុងតន្ត្រីកម្ពុជា។ គេច្រើនហៅនាងថា «ម្ចាស់សម្លេងមាស» នាងបានងើបពីគ្រួសារកសិករនៅបាត់ដំបង មកជាស្ត្រីឈានមុខគេក្នុងវិស័យរ៉កនិងប៉ុបនៅភ្នំពេញ ក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៦០ និងដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៧០។ នេះជាការណែនាំខ្លីអំពីជីវិត និងតន្ត្រីរបស់នាង។

ក្មេងស្រីពីបាត់ដំបង

នាងកើតនៅប្រហែលឆ្នាំ១៩៤៨ ក្នុងខេត្តបាត់ដំបង ជាកូនទី២ពីចុងក្នុងចំណោមកូនប្រាំពីរនាក់ ក្នុងគ្រួសារកសិករ។ កាលនៅតូច នាងច្រៀងតាមអ្នកចម្រៀងតាមវិទ្យុ និងអ្នកច្រៀងក្នុងពិធីមង្គលការ ហើយនាងច្រៀងជាមួយបងប្អូនក្នុងក្រុមតន្ត្រីប្រជាប្រិយតូចមួយ។ នៅឆ្នាំ១៩៦៣ នាងបានឈ្នះការប្រលងចម្រៀងថ្នាក់ខេត្ត ហើយបន្ទាប់មកបានចូលរួមក្រុមអាយ៉ៃបុរាណមួយដែលសម្តែងជុំវិញខេត្តបាត់ដំបង។

វិទ្យុ និងភ្នំពេញ

នៅឆ្នាំ១៩៦៤ នាងត្រូវបានអញ្ជើញឱ្យច្រៀងនៅវិទ្យុជាតិភ្នំពេញ។ នាងរស់នៅជាមួយម្តាយក្នុងផ្ទះសំណាក់មួយនៅរាជធានី ហើយរៀនសញ្ញាតន្ត្រីជាមួយស៊ីន ស៊ីសាមុត ដែលជាអ្នកចម្រៀងឈានមុខគេនៅសម័យនោះ។ នាងបានចាប់ផ្តើមអាជីពក្នុងឆ្នាំដដែល ហើយឆាប់ល្បីល្បាញដោយសារសម្លេងខ្ពស់ ថ្លា។ ការថតដំបូងរបស់នាងភាគច្រើនជាបទបុរាណ និងបទបែបរាំវង់ ហើយនាងបានផ្លាស់ទៅរកសម្លេងទំនើបជាងមុនតាមពេលវេលា។ នាងធ្វើការជាសិល្បករឯករាជ្យ ដោយថតជាមួយផលិតកម្មជាច្រើនជាជាងតែមួយ។

ចម្រៀងគូ និងសម្លេងរ៉ក

នាងបានថតចម្រៀងគូជាច្រើនជាមួយស៊ីន ស៊ីសាមុត ហើយក៏បានច្រៀងជាមួយប៉ែន រ៉ន ហួយ មាស និងអ្នកដទៃទៀតដែរ។ ការថតក្រោយៗរបស់នាងប្រើហ្គីតាអគ្គិសនី ស្គរ និងអ័រហ្គាន ហើយសម្លេងនោះច្រើនតែត្រូវបានពណ៌នាថាជារ៉កសាយខេដេលីក ឬហ្គារ៉ាជរ៉ក។ ដូចអ្នកចម្រៀងដទៃនៅសម័យនោះ នាងដាក់ពាក្យខ្មែរថ្មីលើបទល្បីលោកខាងលិច រួមមានបទរបស់ Creedence Clearwater Revival និង The Carpenters។ ប្រភពរាយការណ៍ថានាងបានថតលើសពី៥០០បទ ប៉ុន្តែបទស្នេហាយឺតៗនៅតែជាស្នាដៃដែលស្ថិតស្ថេរ និងពេញនិយមបំផុតរបស់នាង។

ងារ ភាពយន្ត និងកងទ័ព

ព្រះបាទនរោត្តម សីហនុ បានប្រទានងារជូននាង ហើយនាងបានក្លាយជាមុខមាត់ដ៏ស្គាល់ក្នុងភាពយន្តខ្មែរ និងកម្មវិធីសម្តែងផ្ទាល់។ បន្ទាប់ពីរដ្ឋប្រហារឆ្នាំ១៩៧០ នាងបានចូលរួមវង់ភ្លេងរបស់កងពលអាកាសយានយោធាមួយ សម្តែងជូនទាហាន ហើយនាងបានហ្វឹកហ្វឺនជាទាហានឆ័ត្រយោង និងទទួលផ្លាកឆ័ត្រយោងក្នុងឆ្នាំ១៩៧៣ ទោះបីជានាងមិនបានចូលរួមប្រយុទ្ធក៏ដោយ។

ការបាត់ខ្លួន

ការសម្តែងជាសាធារណៈចុងក្រោយដែលគេដឹងរបស់នាង គឺនៅប៉ៃលិន មិនយូរមុនពេលខ្មែរក្រហមចូលភ្នំពេញក្នុងខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៥។ នាងបានបាត់ខ្លួនក្នុងអំឡុងឆ្នាំទាំងនោះ ហើយជោគវាសនារបស់នាងមិនដែលត្រូវបានបញ្ជាក់ឡើយ។ ការរៀបរាប់មានចាប់ពីការប្រហារជីវិត ដល់ការស្លាប់ដោយការងារបង្ខំ ឬស្លាប់នៅមន្ទីរពេទ្យ ហើយប្រភពផ្តល់កាលបរិច្ឆេទខុសគ្នាប្រហែលឆ្នាំ១៩៧៧ និង១៩៧៨។ ដូចជនជាតិកម្ពុជាជាច្រើនរាប់មិនអស់ នាងបានបាត់បង់ក្នុងអំឡុងពេលនេះ។

សម្លេងដែលត្រូវបានរកឃើញឡើងវិញ

ថាសមេនៃការថតដើមភាគច្រើនបានបាត់បង់ ប៉ុន្តែថាស និងកាសែតបានរួចផុត ហើយក្រោយមកត្រូវបានចេញផ្សាយឡើងវិញ។ អ្នកស្តាប់នៅបរទេសបានរកឃើញតន្ត្រីរបស់នាងតាមរយៈបណ្តុំ Cambodian Rocks និងបទភ្លេងក្នុងភាពយន្ត ហើយក្រុមតន្ត្រីដូចជា Dengue Fever បានច្រៀងឡើងវិញនូវបទរបស់នាង។ ជីវិតរបស់នាងត្រូវបានប្រាប់ក្នុងភាពយន្តខ្លី The Golden Voice ភាពយន្តឯកសារ Don't Think I've Forgotten និងសៀវភៅរូបភាពដែលមានឈ្មោះដូចគ្នា។ Cambodian Vintage Music Archive ទុកបណ្តុំដ៏ធំបំផុតមួយនៃស្នាដៃថតរបស់នាង។

ចាប់ផ្តើមស្តាប់ពីណា

សូមស្វែងរករស់ សេរីសុទ្ធា នៅលើ Khmer Beat ឬបើកបណ្តុំ «បទចាស់» និង «ស្នេហា»។ សូមចាប់ផ្តើមជាមួយបទស្នេហាយឺតមួយ បន្ទាប់មកស្តាប់បទរ៉កមួយរបស់នាង ហើយសង្កេតមើលរបៀបដែលសម្លេងតែមួយផ្លាស់ប្តូររវាងប្រភេទតន្ត្រី។

ផ្អែកលើប្រវត្តិរូបដែលបានបោះពុម្ពផ្សាយ រួមមាន Wikipedia និង The Cambodia Daily។ ព័ត៌មានលម្អិតដូចជាកាលបរិច្ឆេទ និងកាលៈទេសៈនៃការស្លាប់របស់នាង នៅមានភាពចម្រូងចម្រាស។