ស៊ីន ស៊ីសាមុត៖ ស្តេចចម្រៀងខ្មែរ

កម្រមានឈ្មោះណាក្នុងតន្ត្រីកម្ពុជាដែលគេស្រលាញ់ដូចស៊ីន ស៊ីសាមុតទេ។ គេច្រើនហៅលោកថា «ស្តេចចម្រៀងខ្មែរ» លោកបានច្រៀង និងនិពន្ធចម្រៀងជាងមួយពាន់បទ ជួយបង្កើតសម្លេងនៃយុគមាសនៅភ្នំពេញ ហើយសព្វថ្ងៃនៅតែត្រូវបានចងចាំដោយអ្នកស្តាប់គ្រប់ជំនាន់។ នេះជាការណែនាំខ្លីអំពីជីវិត និងតន្ត្រីរបស់លោក។

ពីស្ទឹងត្រែងមកភ្នំពេញ

លោកកើតនៅខេត្តស្ទឹងត្រែង ប្រហែលឆ្នាំ១៩៣៣ (ប្រភពផ្តល់ឆ្នាំ១៩៣២ ១៩៣៣ ឬ១៩៣៥) ជាកូនពៅក្នុងចំណោមបងប្អូនបួននាក់។ ឪពុករបស់លោកស្លាប់នៅពេលលោកនៅតូច ហើយលោកធំធាត់មួយផ្នែកនៅបាត់ដំបង ដែលលោករៀនហ្គីតា និងលេងក្នុងកម្មវិធីសាលា។ នៅវ័យជំទង់ លោកបានមកភ្នំពេញដើម្បីរៀនវេជ្ជសាស្ត្រ ហើយបានបណ្តុះបណ្តាលជាគិលានុបដ្ឋាក ធ្វើការនៅមន្ទីរពេទ្យ ខណៈដែលលោកដើរតាមតន្ត្រីជាបន្ទាប់បន្សំ។

ក្លាយជាអ្នកចម្រៀង

ប្រហែលឆ្នាំ១៩៥១ លោកចាប់ផ្តើមសម្តែងនៅភ្នំពេញ រួមទាំងនៅក្លឹបរាត្រីដ៏ល្បីមួយ ហើយត្រូវបានក្រុមហ៊ុនថាសចម្រៀងដែលធ្វើការជាមួយវិទ្យុជាតិជួល។ ចំណុចរបត់របស់លោកគឺនៅពាក់កណ្តាលទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៥០ ជាមួយបទស្នេហាមួយឈ្មោះ «Violon Sneha» ដែលនិពន្ធដោយហាស សាឡាន។ មានអ្នកគាំទ្រពីរាជវង្សជួយដល់ការរីកចម្រើនរបស់លោក៖ ព្រះមាតារបស់ព្រះបាទនរោត្តម សីហនុ គឺសម្តេចព្រះមហាក្សត្រី Sisowath Kossamak បានយកចិត្តទុកដាក់លើលោក ហើយអញ្ជើញលោកចូលរួមវង់ភ្លេងហ្លួងដែលសម្តែងក្នុងឱកាសរដ្ឋ។ ព្រះបាទសីហនុ ដែលជាតន្ត្រីករម្នាក់ដែរ បានលើកទឹកចិត្តតន្ត្រីពេញនិយមក្នុងប្រទេស។

សម្លេងដែលលាយខ្មែរជាមួយពិភពលោក

ចម្រៀងរបស់លោកផ្លាស់ប្តូរពីចម្រៀងខ្មែរបុរាណ និងបទស្នេហា ទៅរកចង្វាក់ឡាតាំង ចាចាចា បូសាណូវ៉ា ហ្គូហ្គូ និងរ៉កសាយខេដេលីក។ លោកចេះភាសាច្រើន ដែលជួយឱ្យលោកធ្វើការបានគ្រប់ប្រភេទ។ ដូចអ្នកចម្រៀងដទៃនៅសម័យនោះ ជួនកាលលោកយកបទល្បីលោកខាងលិចមកដាក់ពាក្យខ្មែរថ្មី រួមមានកំណែនៃបទរបស់ Santana, The Beatles និង Procol Harum។ មនុស្សច្រើនប្រៀបធៀបសម្លេងទន់ភ្លន់របស់លោកទៅនឹងអ្នកចម្រៀងអាមេរិកជំនាន់ដើម។

ចម្រៀងផ្ទាល់ខ្លួនរបស់លោកនិយាយអំពីស្នេហា ការបែកគ្នា ជនបទ និងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ។ លោកបានថតចម្រៀងគូជាច្រើន ជាពិសេសជាមួយរស់ សេរីសុទ្ធា ដែលគេទទួលស្គាល់ថាលោកបានជួយបើកផ្លូវអាជីពរបស់នាង និងជាមួយប៉ែន រ៉ន។ អ្នកនិពន្ធទំនុកច្រៀង និងបទភ្លេងឈ្មោះ វ៉យ ហូ បាននិពន្ធបទភាគច្រើនរបស់លោកនៅដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៧០ ពេលកេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់លោកធ្វើឱ្យលោកមានពេលតិចសម្រាប់និពន្ធ។ លោកក៏បានច្រៀងក្នុងភាពយន្តខ្មែរជាច្រើនដែរ។

លោកជាមនុស្សបែបណា

ការរៀបរាប់ពណ៌នាថាលោកជាមនុស្សស្ងាត់ និងអៀនខ្មាស់ ភ័យនៅលើឆាក ប៉ុន្តែមានចិត្តល្អ និងលះបង់ឱ្យការងារ។ លោកជាពុទ្ធសាសនិកថេរវាទ ដែលសិក្សាព្រះគម្ពីរជាមួយព្រះសង្ឃ ហើយគេនិយាយថាលោកបានជៀសវាងស្រា បារី និងអាហារហឹរ ដើម្បីការពារសម្លេង។

ការបាត់ខ្លួន

បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមស៊ីវិលចាប់ផ្តើមក្នុងឆ្នាំ១៩៧០ លោកបានថតចម្រៀងស្នេហាជាតិ និងធ្វើការជាមួយវង់ភ្លេងយោធា។ លោកបានបាត់ខ្លួននៅសម័យខ្មែរក្រហម ប្រហែលឆ្នាំ១៩៧៦ ហើយជោគវាសនាពិតប្រាកដរបស់លោកមិនដែលត្រូវបានបញ្ជាក់ទេ។ ការរៀបរាប់ខុសគ្នា។ អតីតទាហានម្នាក់បានអះអាងថាបានឃើញលោកត្រូវជាប់ឃុំ ហើយក្រោយមកត្រូវបានប្រហារជីវិតនៅចុងឆ្នាំ១៩៧៦ ហើយក្រុមគ្រួសារយល់ថានេះជារឿងដែលគួរឱ្យជឿជាងគេ ប៉ុន្តែវានៅមិនទាន់បានបញ្ជាក់។ ដូចជនជាតិកម្ពុជាជាច្រើនរាប់មិនអស់ លោកបានបាត់បង់នៅក្នុងឆ្នាំទាំងនោះ។

មូលហេតុដែលតន្ត្រីរបស់លោករួចផុត

ថាសមេនៃការថតដើមភាគច្រើនត្រូវបានបំផ្លាញ ឬខូចខាត ប៉ុន្តែច្បាប់ចម្លងបានរួចផុតលើថាស និងកាសែតដែលអ្នកស្តាប់ និងអ្នកប្រមូលរក្សាទុក ហើយបណ្ណសារដូចជា Cambodian Vintage Music Archive បានរក្សាទុកបណ្តុំធំៗ។ នៅចុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៩០ អ្នកស្តាប់នៅបរទេសបានរកឃើញលោកតាមរយៈបណ្តុំ Cambodian Rocks ហើយចម្រៀងរបស់លោកបានទៅដល់បទភ្លេងក្នុងភាពយន្ត។ ភាពយន្តឯកសារ Don't Think I've Forgotten ដែលចំណងជើងមកពីបទចម្រៀងមួយរបស់លោក ប្រាប់រឿងរ៉ាវនៃយុគសម័យនោះ។ ចៅស្រីរបស់លោក គឺអ្នកចម្រៀង Sin Setsochhata ក៏បានទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍មកលើស្នាដៃរបស់លោកដែរ។

ចាប់ផ្តើមស្តាប់ពីណា

សូមស្វែងរកស៊ីន ស៊ីសាមុតនៅលើ Khmer Beat ឬបើកបណ្តុំ «បទចាស់»។ បទ «ចម្ប៉ាបាត់ដំបង» ដែលថតដំបូងនៅឆ្នាំ១៩៦២ គឺជាបទល្បីបំផុតមួយរបស់លោក ហើយគេនិយាយថាវាត្រូវបានលេងនៅពិធីចាប់ផ្តើមទូរទស្សន៍ខ្មែរហ្លួងក្នុងឆ្នាំ១៩៦៦។ សូមស្តាប់ចម្រៀងពីរបីបទបន្តបន្ទាប់គ្នា ហើយសង្កេតមើលរបៀបដែលទំនុកភ្លេងខ្មែរតម្កល់លើចង្វាក់ឡាតាំង និងរ៉ក។

ផ្អែកលើប្រវត្តិរូបដែលបានបោះពុម្ពផ្សាយ រួមមាន Wikipedia និង The Cambodia Daily។ ព័ត៌មានលម្អិតដូចជាឆ្នាំកំណើត និងជោគវាសនារបស់លោក នៅមានភាពចម្រូងចម្រាស។